Yugoslavya döneminden 10 popüler reklam

Sizin çocukluğunuzda en çok hangi reklamlar popülerdi? Ace bahar kokusu, akbank, billur tuz, amadeus parfüm, ona ayçiçek yağı, yumoş, eti cici bebe, parizien müjde çorapları?.. İlk hoşa giden melodiler, ilk oyuncaklar, kokular, renkler… Reklamlar biraz da nostaljidir, geçmişe ve ilklere dönmek.

Peki Yugoslavya döneminde en çok izlenen ve popüler olan reklamları biliyor musunuz? Sizler için 10 tanesini seçtim. Haydi birlikte bakalım!

1. Gençler ve yaşlılar için. Enerji kaynağınız Pipi, bu yüzden Pipi için

Dönemin ünlü yüzücüsü bu sloganı kullanmıştı Pipi’nin reklamı için. Markanın popülerliğe ulaşmasını sağlayan diğer ve asıl reklam ise o dönemler henüz medyada tanınırlığı olmayan genç bir manken sayesinde olmuş. Haberlerden sonra yayınlanan reklam, her yaştan erkeğin gününü güzelleştiren bir ayrıntı olarak günlük hayatlarındaki yerini almış. Suya atlayıp ıslak penyesiyle sudan çıkışıyla ünlenen bu manken, Ana Sasso reklamın yayınlanışından bir yıl sonra katıldığı güzellik yarışmasında birinci olarak Yugoslavya’nın en güzel kadını seçildi ve böylece adını Yugoslavya’nın dört yanına duyurdu.

Pipi portakal tadı olan bir gazlı içecek. O dönem, iç piyasada diğer markalarla yarışabilmesi kolay olsun diye özellikle bu tat seçilmiş. Pazarda yeterince alkollü içecek olduğundan ve herkese hitap etsin diye alkolsüz olması seçilmiş ve bu özelliğiyle (alkolsüz olmasından dolayı herkese hitap etmesi) ve portakal tadıyla ferahlatan alkolsüz içecek sloganıyla reklamı yapılmış. Adı ise Pippi Uzunçorap adlı İsveç çocuk kitabından geliyor. Yazarla da anlaşarak hakları satın alınmış ancak daha sonra yazar bu anlaşmadan vazgeçtiği için marka görselinde kullanılan kızın saçları sarı olarak değiştirilmiş.

Pipi hâlâ balkan ülkelerinde milli değerini koruyor. İlgilenenler  2015’te yüklenmiş şu reklam videosunu izleyebilir. Eski reklamın ana fikrine oldukça benziyor, değil mi?

2. Her şeyi silebilen toz bezi: tipi topi

yorumsuz 🙂



3. Doğru ayakkabıyı belki bulamayacaksınız ama doğru çorabı, evet. 

Yugoslavya’nın tamamına çorap üreten “Udarnik” markalı bu ürünün üretimi 2009’a kadar devam etti. İflasını açıkladığında ise işçi sayısı 7’ye kadar düşmüştü. Fabrikanın bulunduğu Zranjanin’de bu marka çoraptan bulmak hâlâ mümkün. Üretilen son çoraplar 2006 yılına ait. Futbolcular için dizaltı çorap 219 dinar, kadın çorabı 180, dikişsiz erkek çorapları 150, çocuk çoraplarının fiyatı ise 17 – 25 dinar arasında değişiyor (1 euro = 120 dinar). Fiyatlar 2006 yılı fiyatlarından daha ucuz. Erkek çorapları 500 yıkamaya kadar dayanabilir ve rengi solmaz, yırtılmaz. Günde  20 kadar fatura kesen iş yeri, aynı tempoyla 20 yıl kadar satış yapabileceğini söylüyor. Geçen yıllarda Türk bir iş adamı tesislerden birini, askerlere çorap üretmek amacıyla satın almak istemiş ancak yatırım yapmaktan daha sonra vazgeçmiş (kaynak).

4. Kardeşliğin üç kalbi; Radenska maden suyu

Yugoslavya zamanından maden suyunun diğer adı radenska’ydı. karl henn tarafından ilk radenska şişesi doldurulduğunda yıllardan 1869’du. milko bambic tarafından çizilen yan yana üç kalp (sırp, hırvat, sloven) ve “radenska nas spaja” (radenska bizi birbirimize bağlar) sloganı ise 1936’da kullanılmaya başlandı ve hâlâ kullanılmakta. Radenska bugün de balkan ülkeleri arasında popülerliğini koruyor.

5. Kokuların kokusu


– Duydun mu? Vožd (önder, lider) geldi.
– Gerçekten mi!
Kokuların kokusu, parfümlerin parfümü vožd; karanlıktaki ışık.

6. Zastava

Zastava 101, diğer adıyla stojadin (okunuşu stoyadin) 1971 yılında fiat 128 temel alınarak üretildi. Piyasa koşullarının uygunluğu ve düşük fiyatından dolayı kısa sürede Yugoslavya’nın her yanına yayıldı. Ortadireğin favorisiydi.


7. Pepermint – naneli şeker

80’lerde herkesin sevdiği, orbit’ten önce nefesleri tazeleyen naneli şeker; pepermint.

8. Herkesin sevdiği balık; eva

Uskumru filetosu. Bu marka Sırbistan marketlerinde hâlâ mevcut. Ürünle ilgili çıkan haberlerden birinde, markanın dokuz ürününden birinde yüksek miktarda histamin tespit edildiği ve bu ürünün piyasadan çekileceğine dair bir bilgiye rastladım. Ancak yine de eva, piyasanın büyük ve güçlü markalarından biri.

9. Tatlı sır

Seksenler boyunca reklamlara çıkan ve üretimi olan bu şekeri şu an Sırbistan piyasasında bulmak maalesef mümkün değil. Ancak bildiğim kadarıyla bosna hersek ve makedonya’da satışı var.

10. Kinder Lada


Neden kinder lada? Daha çok süt, daha çok fındık. Daha çok lezzet. Çocuklarınız için daha fazlası.

Yugoslavya yetmişli yıllarda açık pazara girebilmek için özel süt ve fındıktan imal ettiği sürümlük çikolatasını imal ettiği “podravka” adlı şirketin haklarını şu an nutella’yı pazarlayan ve merkezi italya’da bulunan ferero adlı şirkete satmış. Podravka hırvatistan merkezli ve kinder lada’yı uzun yıllar üretmiş. Yugoslavya’nın dağılmaya başlamasıyla birlikte, 1995’ten sonra ferero kinder lada’nın üretimini durdurmuş ve kendi üretimi olan nutella’yı balkan piyasasına sürmüş.