yaşam boyu başarı ödülü – dobrica'nın yüzüğü

Sırbistan’da bir tiyatrocunun alabileceği en değerli hediye, tiyatroya emeklerinin karşılığı, büyük onur vesilesi… Dobrica’nın yüzüğü….

Dobrica Milutinović’ kimdir

11 Eylül 1880, Niş doğumlu.

Devlet tiyatrolarının en yetenekli, en başarılı oyuncusu. Yarım asırdan fazla klasik ve yerel tiyatro eserlerinde önemli roller aldı. Eğitimini Münih’te oyunculuk üzerine tamamladı. Oyunculuğu ve eşsiz sesi sayesinde kısa sürede ünlendi.

Tiyatronun yanı sıra filmlerde de rol aldı. 1911’de çekilmiş olan ilk Sırp filmi “Ölümsüz Lider Kara Yorgi’nin Hayatı ve Eserleri” onun rol aldığı filmlerden biri.

Sesini duymak için buraya tıklayabilir ve Dobrica Milutinović’in kendi sesinden nasıl keşfedildiğini anlattığı videoda devlet tiyatrolarına kendi teklif ettiği komik derecede düşük bir maaşla girişini animasyon olarak izleyebilirsiniz. Ses kaydı, 1953’te (Milutinović’in ölümünden 3 yıl önce) Belgrad Radyosu stüdyolarında kaydedilmiş. 2016 yılında ise arşiv kayıtları raflardan indirilip animasyon haline getirilerek youtube’a yüklenmiş. Hoş bir çalışma olmuş doğrusu.

dobrica’nın yüzüğü

Yugoslavya Krallığı Oyuncular Birliği, 1937 yılında Dobrica Milutinović’in 40. sanat yılı vesilesiyle, kraliyet ailesi kuyumcusu Milivoje T. Stefanović’e yaptırılmış. 18 ayar altından yapılan ve 44 gram ağırlığında olan bu yüzüğün ön tarafına Dobrica’nın yüz kabartması, iki tarafına ise oynadığı iki önemli rolün karakterlerinin kabartması konmuş. Dobrica’dan sonra, tiyatro oyuncularına yaşam boyu başarı ödülü olarak, onun anısını yaşatmak düşüncesiyle, iç tarafına “Dobrica Milutinović’in halefinin yüzüğü – 16 Ekim 1937” kuyumcunun imzasıyla birlikte yazılmış.

Ancak yüzüğün Dobrica’ya takdiminden sonra yüzük kısa süre içinde kayıplara karışır. Yüzüğü kaybettiği için umutsuzluğa kapılan Dobrica, Uroš Predić tarafından yapılmış ve çok değerli olan portresini rehin vererek ikinci bir yüzük yaptırmak istemiş ama haberi duyan birlik, buna izin vermeyerek kaybolan yüzüğün yerine geçecek olan yüzüğü bizzat kendi, aynı kuyumcuya sipariş etmiş. Ama işlenmesi için İtalya’ya gönderilen kalıplar kaybolmuş. Bu nedenle ikinci yüzük 1939’da, farklı bir modelde yapılmış. Defne yapraklarıyla sarılı bir kare içinde Dobrica’nın adı ve soyadı yüzüğün ön tarafına altın harflerle işlenmiş (yukarıdaki fotoğrafta, solda).

asıl yüzüğe ne oldu

1937’de imal edilen ilk yüzük, 1998’de mucize eseri Zagreb’de bulunuyor, yüzüğü Zepter şirketi satın alıyor ve Ljubomir Mucij Draskic ve Svetlane Bojkovic’in yardımıyla yüzük Belgrad’a dönüyor. Şu an iki yüzük de Sırbistan Tiyatro Müzesi’nde saklanmakta. Yüzüğün Zagreb’de bulunmuş olmasını ve satın alma işini Zepter’in (Belgrad’ın en ünlü sokağında bir müzesi var) yapmış olmasını oldukça manidar bulmakla birlikte yüzüğün kayboluşu, bulunuşu ve Belgrad’a getirilişiyle ilgili herhangi bir ayrıntı bulamadım maalesef. Olay, Dobrica yüzüğünden bahseden yazıların (benim ulaşabildiğim) hepsinde iki ya da üç cümle ile “bulundu”, “…sayesinde” ve “Zepter” sözcükleriyle geçiştirilmiş gibi görünüyor.

Dobrica’nın yüzüğü 1980’den itibaren her yıl yaşam boyu başarı ödülü olarak, jürinin seçtiği bir tiyatro oyuncusuna verilmekte.  Yüzüğün başına gelenlerden midir bilinmez, ödülü kazanana 1939’daki ikinci model baz alınarak yeni örnek bir yüzük yapılmakta ve o takdim edilmekte.